Ανδρέας Μήτσου | Η γραφή είναι ένα είδος εξομολόγησης

Της Λένας Αναγνωστοπούλου

Πριν από καιρό κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη το νέο μυθιστόρημα του Αντρέα Μήτσου, με τίτλο “ Κίτρινος Στρατιώτης”. Στο καινούργιο πνευματικό “παιδί” του Αντρέα αναφέρθηκαν  με εκτενή δημοσιεύματα και επαινετικές κριτικές αρκετές Αθηναϊκές εφημερίδες. To χαρακτήρισαν “μυθιστόρημα ουμανιστικής (ανθρωπιστικής) υφής” και υποστήριξαν ότι σ’ αυτό  “ο  Α. Μήτσου πραγματεύεται με ευρηματικό τρόπο μεγάλα και γενικά θέματα, όπως είναι η  φυσική κατάσταση των πραγμάτων και το κατά την κοινή αντίληψη υπερφυσικό, η ισορροπία και οι ανατροπές στις ανθρώπινες σχέσεις, οι ανατροπές στην αντικειμενική πραγματικότητα και κατ’ επέκταση στην ανθρώπινη συμπεριφορά, η σχέση του ανθρώπου με τον εαυτό του και με το φυσικό, κοινωνικό, ιστορικο-πολιτικό περιβάλλον, η σχέση ζωής και θανάτου, η ανθρώπινη βούληση και το ανθρώπινο όριο, η υπέρβαση του ανθρώπινου ορίου και η αντίδραση των φορέων της κοινής λογικής, η αποκοπή του ανθρώπου από το περιβάλλον και η συνακόλουθη μόνωση του ανθρώπου, η σχέση ανάμεσα στο θάρρος και τη δειλία ή ανάμεσα στην τόλμη και τον φόβο”.

Αφηγείται την ιστορία ενός στρατιώτη του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, ενός απλοϊκού-νήπιου ανθρώπου, ο οποίος επιστρέφει στην πατρίδα του και αγωνίζεται να επιβιώσει δίνοντας τον προσωπικό του αγώνα, βρίσκοντας και ζώντας μια πραγματικότητα που δεν τον εκφράζει , του στερεί το δικαίωμα να είναι ο εαυτός του και απαιτεί να χάσει τον αυθορμητισμό του και την ταυτότητά του, προκειμένου να τον αποδεχτεί………Φυσικά το βιβλίο δεν περιορίζεται στην αφήγηση μιας προσωπικής ιστορίας, αλλά μέσα από τις σελίδες του ξετυλίγονται επίσης ιστορικές μνήμες, αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα, συναισθήματα , προσωπικά αδιέξοδα, και ό,τι άλλο μπορεί να προσδιορίσει την ανθρώπινη υπόσταση.

Το χειμώνα συναντήσαμε το συγγραφέα  σε  μια ενδιαφέρουσα εκδήλωση με θέμα “Η προοπτική της γραφής με το προσωπικό βίωμα”, στην οποία ήταν ο εισηγητής. Οι βασικοί θεματικοί άξονες της εισήγησης ήταν δύο ερωτήματα: Είναι η γραφή “αποτύπωση” ενός συνειδητού βιώματος; Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος  της εμπειρίας του δημιουργού  στη διαδικασία της συγγραφής και στη συνέχεια πώς μεταδίδεται, προσλαμβάνεται, αξιοποιείται και ερμηνεύεται αυτή η εμπειρία από τον αναγνώστη; Με το τελευταίο του μυθιστόρημα δίνει ο ίδιος την απάντηση: παίρνει αφορμή από την ιστορία του πατέρα του, πλάθει τον ήρωά του και διατηρώντας ο ίδιος ο δημιουργός το ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ κειμένου-αναγνώστη προσπαθεί να  βοηθήσει τον αναγνώστη να ταξιδέψει στον κόσμο του κειμένου και να  “διαβάσει” ό,τι ο ίδιος αναγνωρίζει.

Όπως υποστηρίζει ο Αντρέας Μήτσου “η γραφή είναι ένα είδος εξομολόγησης, όχι άμεσης, αλλά υπαινικτικής. Δε φαίνεται να αφορά στο συγγραφέα, αλλά σε κάποιον άλλο. Ύπουλα και δόλια ο συγγραφέας επιχειρεί να καταστήσει συμμέτοχο και συνένοχο τον αναγνώστη…….Η Τέχνη-και δη η λογοτεχνία- δίνει μορφή στο κρυμμένο, το ανείπωτο, ενίοτε μάς ξαφνιάζει δίνοντας μια άλλη διάσταση και ερμηνεία της πραγματικότητας”. Σε κάθε περίπτωση-κατά τον καταξιωμένο λογοτέχνη-δεν προσφέρει έτοιμες απαντήσεις, αλλά καθένας την αποκωδικοποιεί ανάλογα με τη “σκευή” του, δηλαδή το δικό του γνωστικό και συναισθηματικό υπόβαθρο, τις δικές του ανάγκες και τελικά καταλαβαίνει ό,τι είναι σε θέση να καταλάβει τη συγκεκριμένη στιγμή.

Ο Αντρέας κάθε καλοκαίρι που δεν εργάζεται, γράφει στο Ευπάλιο λόγω και οικογενειακών δεσμών αλλά και  γιατί του αρέσει πολύ το φυσικό τοπίο και η ευρύτερη περιοχή. Θεωρεί ότι στη φύση κρύβονται όλα τα μυστικά της πραγματικότητας, αρκεί να μπορεί να τα παρατηρεί κανείς. Τον εμπνέει η αυθεντικότητα της περιοχής και ο κόσμος της και εύχεται να μην αλλοιωθεί η φυσιογνωμία της στο πέρασμα του χρόνου.

Σε ερώτησή μας πώς θα  περιέγραφε  το σημερινό Ευπάλιο σε κάποιον που δεν το έχει επισκεφτεί, η απάντηση ήταν λιτή και περιεκτική: «Το Ευπάλιο είναι ένας τόπος δροσερός και διαυγής. Συνδυάζει την ομορφιά του τοπίου με τη γνησιότητα και την αυθεντικότητα των κατοίκων. Εγώ τουλάχιστο εκεί συναντώ συχνά τον εαυτό μου ». Η πρώτη του δε εντύπωση  για τον τόπο και τους ανθρώπους είναι ενδιαφέρουσα: «Μου θύμισε παλιούς, οικείους μου ανθρώπους, με γλύκαναν οι όμορφες θάλασσες. Όσον αφορά σε συγκεκριμένους τόπους, αυτοί αναδεικνύονται ως  “νόστιμοι”, δηλαδή  ικανοί να σου προκαλέσουν ευχάριστη διάθεση ή να ανακαλέσουν ευχάριστες αναμνήσεις, ανάλογα με τη βίωσή σου και την εμπειρία σου.

Ένα βίωμα δε στο συγκεκριμένο χώρο, υπάρχει σ’ ένα σχετικό διήγημά μου με κάποιο μοναχικό γέρο άνθρωπο,  που περνώ βόλτα έξω απ’το σπίτι του κάθε δειλινό και τραγουδά μόνιμα τη  ” Διαμαντούλα “» .

Όσο για το ενδεχόμενο η συγκεκριμένη περιοχή ως φυσικός χώρος και οι άνθρωποί της να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης  για επόμενό του έργο, φαίνεται πως αυτό έχει ήδη γίνει.

«Όσο κατακτάς έναν τόπο, τόσο γίνεται το σκηνικό της βαθύτερης πραγματικότητάς σου. Μετά , οι ήρωες και τα συμβάντα προκύπτουν εύκολα , σε στοιχειώνουν , παίζουν μαζί σου και σε αναγελούν . ” Ο άρχοντας” είναι ένα διήγημά μου από την συλλογή “Γέλια”  εμπνευσμένο από μια φωτογραφία Ευπαλιωτών. Υπάρχουν πολλά έργα μου με σκηνικό το Ευπάλιο , όπως το μυθιστόρημα  “Ο αγαπημένος των Μελισσών”, το διήγημα “Γλυκό ραβανί” και διάφορα άλλα . «Δῶς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω », έλεγε ο Αρχιμήδης , δηλαδή, «Βρες μου τόπο να σταθώ και θα σου κινήσω τον κόσμο όλο».

Του ευχόμαστε με την πένα του να κινεί και να συν-κινεί το κοινό του, και όπως υποστήριζε και ο Νίκος Εγγονόπουλος  «να καταργεί τη μοναξιά μας. Γιατί  το πραγματικό έργο τέχνης  πρέπει να περιέχει, και περιέχει, μια αληθινή ανθρώπινη παρουσία, ζωντανή, αναντίρρητη, συγκεκριμένη, συνεχώς εν εγρηγόρσει».

ΠΗΓΗ: treno

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s